"ลอตเตอรี่"กำสรวล ฟื้น"หวยออนไลน์"

รายงานพิเศษ มติชน 13 ตุลาคม 2555

ยืดเยื้อหลายปี การเดินหน้าขายสลากกินแบ่งรัฐบาลด้วยเครื่องอัตโนมัติ ที่หวังว่าจะช่วยแก้ปัญหาสลากราคาแพง โยกเงินใต้ดินให้กลับเข้ามาอยู่ในระบบอย่างถูกต้อง แต่โครงการก็ยังติดขัด

แม้ ว่าคู่สัญญาผู้ให้บริการของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล คือ บริษัท ล็อกซเล่ย์ จีเท็ค จำกัด บริษัทย่อยของ บริษัท ล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) ได้เตรียมความพร้อม นับจากที่ทำสัญญาว่าจ้างกันมาตั้งแต่ปี 2548

ช่วง ที่มีการนำเลขท้าย 2 ตัว 3 ตัวมาจำหน่าย หรือ หวยบนดิน เกิดติดขัดในประเด็นกฎหมายตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) สลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ.2517 ที่ไม่ได้ปฏิบัติตาม มาตรา 22 เกี่ยวกับการกำหนดสัดส่วนที่ได้จากการจำหน่ายสลากกว่า 60% จะต้องถูกกันไว้เป็นเงินรางวัล ส่วน 28% จะต้องส่งเป็นรายได้เข้ารัฐ และที่เหลือ 12% จะเป็นค่าใช้จ่ายของสำนักงานสลากเอง ทำให้เกิดการฟ้องร้องตามมา

ปี 2553 รัฐบาล นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ สั่งยุติโครงการ ด้วยเหตุผลต่างๆ รวมถึงเชื่อว่าจะไม่ทำให้หวยใต้ดินหมดหรือลดน้อยไปได้

เปลี่ยนรัฐบาลมาเป็นเพื่อไทยอีกครั้ง โครงการเก่าจึงถูกปัดฝุ่น ตัวบุคคลที่จะมาผลักดัน ได้แก่ นายทนุศักดิ์ เล็กอุทัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ที่กำกับดูแลสำนักงานสลากฯ นางเบญจา หลุยเจริญ อธิบดีกรมศุลกากรในฐานะประธานกรรมการ และ ผู้อำนวยการสำนักงานสลากฯคนใหม่ พล.ต.ต. อรรถกฤษณ์ ธารีฉัตร อดีตตำรวจติดตาม พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี

ยิ่งล่าสุดคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ได้เสนอความเห็นมาตรการ ป้องกันการทุจริตเกี่ยวกับการจัดสรรโควตาและการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล เกินราคาเข้าไปให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติรับทราบเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม

โดย เห็นว่า การขายสลากอัตโนมัติจะเป็นแนวทางการแก้ไขปัญหาการขายสลากเกินราคาที่ชัดเจน ช่วยกำจัดการทุจริตในการจัดสรรโควตาให้พ่อค้าคนกลาง ป้องกันการฟอกเงินของกลุ่มบุคคลที่มีผลประโยชน์ทางการเมืองและเจ้าหน้าที่ ของรัฐ

กลายเป็นว่า ป.ป.ช.เปิดไฟเขียวให้เดินหน้าโครงการ

ทั้ง นี้ สำนักงานสลากฯจะนำเรื่องเข้าหารือในบอร์ดวันที่ 17 ตุลาคมนี้ หากเป็นมติออกมา ทางคู่สัญญาอย่างล็อกซเล่ย์เอง พร้อมปรับปรุงระบบให้ทันสมัยและจัดจำหน่ายได้ทันทีภายใน 90-120 วัน

เพราะเครื่องจำหน่ายที่กระจายอยู่ทั่วประเทศกว่า 6,000 เครื่อง มีความพร้อมให้บริการ

"มติชน" ลงพื้นที่บริเวณสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ถนนราชดำเนิน เพื่อสำรวจความคิดเห็นจากผู้ขายสลากกินแบ่งรัฐบาลทั้งรายใหญ่และรายย่อย ตลอดจนผู้ซื้อที่มาซื้อสลากกินแบ่งฯ ในย่านที่จัดเป็นศูนย์กลางการเสี่ยงโชคในปัจจุบัน

นางจิต แซ่ตั้ง ผู้ค้าสลากกินแบ่งฯ รายย่อย อายุ 61 ปี กล่าวว่า ประกอบอาชีพขายลอตเตอรี่มากว่า 20 ปี รู้สึกไม่เห็นด้วยที่ "หวยออนไลน์" ฟื้นคืนชีพอีกครั้ง เพราะจะทำให้ยอดขายลอตเตอรี่ลดลง และจะเป็นการมอมเมาเยาวชน

"เคย มีประสบการณ์จากครั้งที่แล้ว พอมีหวยบนดิน ลอตเตอรี่ก็ขายไม่ได้ ตอนนั้นก็พยายามปรับตัวไปขายทั้ง 2 แบบ ทั้งหวยบนดินกับลอตเตอรี่ แต่หวยบนดินมันมีข้อเสีย คือคนซื้อมีโอกาสถูกน้อย ซื้อง่าย แต่ถูกยาก ราคาก็ถูก เด็กๆ ชอบมาซื้อกันด้วย อีกอย่างทำให้คนขายเหนื่อย เพราะต้องรับผิดชอบเยอะ เราเป็นคนเขียนส่ง ถ้ามีอะไรผิดพลาด ความผิดก็ตกมาที่เรา เราเป็นรายย่อย เวลามีปัญหาขึ้นมาก็ลำบาก" นางจิตกล่าว

ขณะ ที่ผู้ค้ารายย่อยไม่ประสงค์ออกนาม กล่าวว่า ช่วงนี้ลอตเตอรี่ขายดี แต่ยอดขายไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับสถานการณ์บ้านเมือง เมื่อทราบข่าวเรื่อง "หวยออนไลน์" รู้สึกไม่เห็นด้วย เพราะเห็นว่าจะเปิดช่องให้เกิดการทุจริต

"จาก ที่รัฐบาลเคยให้ขายหวยบนดินเมื่อครั้งที่แล้ว เปรียบเทียบกับครั้งนี้ที่เปลี่ยนจากการจดเป็นการใช้ตู้ออกสลาก ไม่เห็นด้วยเพราะเป็นการฮั้วกันระหว่างรัฐกับเอกชนที่เป็นเจ้าของตู้ ถ้าเรารับตู้มาก็ต้องเสียค่าบำรุงรักษา ค่าดูแล ไม่รู้ว่าเครื่องจะมีปัญหาทางเทคนิคเมื่อไหร่ เป็นต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ตอนนี้เลยไม่ได้ไปลงชื่อรับตู้ คนที่ได้ประโยชน์สูงสุดคือเอกชน ผลประโยชน์ไม่ได้ตกที่ประชาชน" ผู้ค้ารายย่อยคนหนึ่ง กล่าว

ด้าน นายฤทธิรงค์ พูลสุข ข้าราชการบำนาญ อายุ 68 ปี ผู้ซื้อสลากฯเป็นประจำ กล่าวว่า ติดตามข่าวอยู่ตลอด เพราะต้องการรู้ข้อมูลและข้อดีข้อเสีย และเมื่อศึกษาดูแล้วเห็นด้วยกับการรื้อฟื้นโครงการนี้ของรัฐบาล

"ต้น ทุนของลอตเตอรี่จากรัฐบาลคือใบละ 70 บาท และเมื่อมีการนำมาขายต่อก็ขายกันในราคา 100 บาท แล้วแต่ใครจะเอามาขาย อย่างบางทีคนที่เร่ขายก็ขายเกินราคากันเยอะ โดยเฉพาะเลขที่มีคนต้องการสูง ราคาก็จะเพิ่มสูงขึ้นอีก แต่ถ้าเป็นหวยออนไลน์รัฐบาลก็จะได้เงินเต็มเม็ดเต็มหน่วยมากกว่า เงินไม่เข้ากระเป๋าเจ้ามือกินรวบ แต่กังวลเหมือนกันว่าจะส่งผลกระทบกับคนพิการที่เขาขายลอตเตอรี่ ตรงนี้ต้องระวัง" นายฤทธิรงค์กล่าว

ขณะเดียวกัน ผู้ซื้อไม่ประสงค์ออกนามคนหนึ่ง กล่าวว่า เห็นด้วยกับโครงการเพราะจะทำให้ผู้มีรายได้น้อยซื้อสลากฯได้ง่ายขึ้น มีโอกาสถูกมากขึ้น และเชื่อว่าโครงการนี้ไม่ได้มอมเมาประชาชน

"ถ้า หวยออนไลน์ออกมา ลอตเตอรี่ก็ตายหมด เหมือนครั้งที่แล้ว คนขายลอตเตอรี่ไม่ชอบหรอก ขายหวยออนไลน์ได้กำไรน้อย แต่คนซื้อจะชอบ เพราะมันไม่แพง เลือกเลขได้ รัฐบาลบอกว่าจะออกมา แต่ไม่รู้ว่าจะทำได้จริงหรือเปล่า เพราะเรื่องพวกนี้ผลประโยชน์มันเยอะ ส่วนที่บอกว่าถ้ามีหวยออนไลน์คนจะฮือซื้อกัน จริงๆ ไม่ใช่ เพราะคนที่เล่นก็คือคนกลุ่มเดิม อีกอย่างมีการกำหนดไม่ได้เด็กต่ำกว่า 18 ปี เล่นอยู่แล้ว หรือบางคนก็เล่นเป็นการเสี่ยงโชค สนุกๆ ไม่ได้เป็นการมอมเมา" ผู้ซื้อคนหนึ่งกล่าว

ข้อสังเกตหนึ่งที่ "มติชน" พบขณะลงพื้นที่สำรวจ คือ ผู้ค้ารายใหญ่ ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าไม่สะดวกที่จะแสดงความคิดเห็น

ขณะ เดียวกันผู้ค้าสลากฯที่ตั้งแผงลอยขายรายย่อย ตลอดจนผู้ค้าหาบเร่ ส่วนใหญ่ต่างปฏิเสธ โดยกล่าวว่า ยังไม่ทราบข้อมูล และกังวลว่าจะเป็นการล่อซื้อสลากกินแบ่งฯที่ขายเกินราคา จึงพยายามหลีกเลี่ยงการแสดงความเห็น เช่นเดียวกับผู้ซื้อสลากฯส่วนใหญ่ที่กล่าวว่า ไม่ต้องการให้ความเห็นในเรื่องนี้เช่นกัน

ชาวหวยนับวันรอได้เลย ไม่เกินไตรมาสแรกปีหน้า จะได้ซื้อเลขท้าย 2 ตัว 3 ตัวผ่านตู้อย่างแน่นอน

การบ้าน สำคัญของรัฐบาล คือจะป้องกันประชาชนหมกมุ่นกับการเสี่ยงโชค ที่อาจทำให้การทำมาหากิน การประกอบอาชีพของประชาชน วูบวาบลงไปได้อย่างไร

และนั่นคือพลังทางเศรษฐกิจที่สำคัญต่อประเทศเช่นกัน