จาก AILE สู่ World Lottery Association

AILE เป็นชื่อย่อของสหพันธ์สลากกินแบ่งรัฐบาล มาจากภาษาฝรั่งเศสว่า Association Internationals des Lotteries d' Etat หรือชื่อภาษาอังกฤษว่า The International Association of State Lotteries เป็นองค์กรที่เกิดจากการรวมตัวกันขององค์การสลากกินแบ่งของประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2499 โดยกลุ่มประเทศยุโรปตะวันตก 11 ประเทศ ได้แก่ เบลเยี่ยม เดนมาร์ก สหพันธสาธารณรัฐเยอรมันนี ฝรั่งเศสเนเธอร์แลนด์ ลักเซมเบอร์ก ออสเตรีย อิตาลี โปรตุเกส ตุรกี และสวิตเซอร์แลนด์

สหพันธ์สลากกินแบ่งสากล ก่อตั้งโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อมูลข่าวสารตลอดจน สร้างความสมานฉันท์และคงไว้ซึ่งมิตรภาพระหว่างสมาชิก ประกอบด้วยสมาชิก 2 ประเภท ได้แก่ สมาชิกสามัญ (Regular Members) และภาคีสมาชิก (Associate Members) โดยสมาชิกสามัญเป็นองค์การสลากกินแบ่งที่ดำเนินการเกี่ยวกับสลากกินแบ่งของ รัฐ หรือ องค์การสลากกินแบ่งเอกชน ซึ่งจัดสรรรายได้จากผลกำไรเข้ารัฐหรือ องค์การสลากกินแบ่งเอกชนที่ได้รับสัมปทานจากรัฐให้ดำเนินการได้ โดยให้นำผลกำไรสนับสนุนโครงการสาธารณประโยชน์ สาธารณกุศล สังคมและวัฒนธรรม ส่วนภาคีสมาชิก เป็นองค์กร/บริษัทจัดส่งสินค้า อาทิ อุปกรณ์การออกรางวัลสลาก เครื่องพิมพ์สลาก เป็นต้น ให้สมาชิกสามัญ ตลอดจนให้บริการด้านต่าง ๆ แก่สมาชิก ได้แก่ การจัดทำโฆษณา การให้คำปรึกษาและทำวิจัย ปัจจุบันมีสมาชิกจำนวน 124 องค์การ จาก 77 ประเทศ

นับตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2542) มีการจัดประชุมใหญ่สหพันธ์สลากกินแบ่งสากลมาแล้ว 22 ครั้ง สับเปลี่ยนหมุนเวียนการเป็นเจ้าภาพไปในประเทศต่าง ๆ ที่เป็นสมาชิกของสหพันธ์สลากกินแบ่งทุก 2 ปี โดยเริ่มครั้งแรกที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ (2 ครั้ง) และสับเปลี่ยนหมุนเวียนไปในประเทศเบลเยี่ยม อิสราเอล สเปน (2 ครั้ง) อิตาลี โปรตุเกส สหพันธสาธารณรัฐ เยอรมันนี กรีก บราซิล แคนาดา (2 ครั้ง) ญี่ปุ่น ไทย ตุรกี ออสเตรียเลีย สหรัฐอเมริกา อาร์เจนตินา หัวข้อที่ใช้ในการประชุมส่วนมาก เป็นเรื่องเพื่อการพัฒนาสลากกินแบ่ง อาทิ New Technologies, Product Design, Auditing of Games and Systems, The contribution of supplies of good and services, Social and Moral Aspects of the Development of Games of Chance เป็นต้น สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลได้รับเกียรติให้เป็เจ้าภาพจัดการประชุมใหญ่พันธ์สลากกินแบ่งสากล ครั้งที่ 15 ที่กรุงเทพฯ ในปี พ.ศ. 2527 มีผู้เข้าร่วมประชุมทั้งสิ้น 278 คน เป็นผู้แทนของ 90 องค์การจาก 37 ประเทศ ซึ่งสร้างความประทับใจให้กับผู้เข้าร่วมประชุมเป็นอย่างมาก

จนถึง พ.ศ. 2536 ได้เกิดแนวคิดที่จะรวมสหพันธ์สลากกินแบ่งสากล (AILE) และสหพันธ์ INTERTOTO เข้าด้วยกัน เนื่องจากมีองค์กรสลากกินแบ่งจำนวนมากเป็นสมาชิกของสหพันธ์สลากกินแบ่งสากล หรือไม่ก็เป็นสมาชิกของ และสหพันธ์ INTERTOTO หรือเป็นสมาชิกของทั้ง AILE และ INTERTOTO ด้วย ประกอบกับมีวัตถุประสงค์การก่อตั้งที่คล้ายกัน คือ เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ข้อมูลข่าวสาร และให้คำแนะนำระหว่างสมาชิก นอกจากนี้ยังมีการนำผลกำไรจากการดำเนินงานไปช่วยเหลือด้านการศึกษา วัฒนธรรม กีฬา และสวัสดิการสังคม หรือสนับสนุนกิจกรรมที่เป็นสาธารณกุศลและสาธารณประโยชน์อื่น ๆ

ในขณะที่สหพันธ์สลากกินแบ่งสากลรับสมาชิกที่ดำเนินกิจการออกสลากประเทศต่าง ๆ ทุกประเทศ สหพันธ์ INTERTOTO รับเฉพาะสมาชิกที่ดำเนินกิจการประเภทสลากล็อตโตหรือสลากโตโต้หรือสลากประเภท อื่นที่มีลักษณะคล้ายกัน จึงเป็นการดีที่จะได้เชื่อมโยงเทคโนโลยีและข้อมูลข่าวสารของทั้ง 2 สหพันธ์ให้เป็นหนึ่งเดียว โดยใช้ชื่อว่า สหพันธ์สลากกินแบ่งโลก (World Lottery Association) เพื่อเป็นการระดมพลกำลังและสติปัญญา ในการพัฒนาให้กิจการสลากกินแบ่งเจริญก้าวหน้าและยังประโยชน์แก่มวลมนุษย์โลก ทั้งปวง

สหพันธ์สลากกินแบ่งโลก (World Lottery Association) เป็นนวัตกรรมใหม่ที่สอดคล้องกับยุคโลกาภิวัฒน์ เป็นสหพันธ์ที่มีสถานภาพถูกต้องตามกฎหมาย มีความเป็นอิสระ ไม่แสวงผลกำไร มีฐานะเป็นนิติบุคคล ก่อตั้งเป็นบริษัทภายใต้กฎหมายสวิส (Swiss Law) สหพันธ์สลากกินแบ่งโลกตระหนักถึงบทบาท การเป็นผู้ปกครองรักษาความเป็นธรรมของเกมการเสี่ยงโชคที่มีกำเนิดมาตั้งแต่เดิมให้อย่างสมบูรณ์ และมีบทบาทของผู้ชำนาญในการให้ความบันเทิงแก่สาธารณชน ซึ่งอยู่บนพื้นฐานของความซื่อตรง ความต้องการของสาธารณชน และมนุษยธรรม จึงยึดมั่นในด้านการให้ความช่วยเหลือสมาชิกในด้านเทคนิค ความรู้ข้อมูลข่าวสาร แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์ ตลอดจนตั้งมาตรฐานจรรยาบรรณและมาตรฐานอุตสาหกรรมเกมการเสี่ยงโชคสืบไป

การรวม AILE และ INTERTOTO ได้มีการยกร่างบทบัญญัติใหม่เพื่อให้การบริหารงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยสามารถครอบคลุมขอบเขต อำนาจหน้าที่ของสหพันธ์สลากกินแบ่งโลก ตลอดจนเพื่อพัฒนารากฐานใหม่ให้มีความมั่นคงผสมผสานด้วยความกลมกลืนอย่างลง ตัว

บทบัญญัติใหม่นี้กำหนดถึงกฎเกณฑ์ระเบียบข้อบังคับของสหพันธ์สลากกินแบ่งโลก รวม 17 มาตรา โดยระบุชัดเจนถึงวัตถุประสงค์ของสหพันธ์ฯ ว่า เพื่อพัฒนาผลประโยชน์ของหมู่มวลสมาชิก และยกระดับความสามารถความรู้พื้นฐานและสถานภาพปัจเจกสมาชิกให้ได้มาตรฐาน ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้มีการจัดตั้งองค์การสลากกินแบ่งประจำภูมิภาคขึ้น 5 เขต ได้แก่ เขตแอฟริกา เขตเอเชีย/แปซิฟิก เขตยุโรป เขตอเมริกาเหนือ และเขตอเมริกาใต้ โดยความคิดที่ว่า กลุ่มประเทศในแถบพื้นที่เดียวกันย่อมสามารถรู้ถึงปัญหาและความต้องการของตน เองได้ดีกว่าองค์กรที่อยู่นอกเขตภูมิภาค การร่วมมือกันระหว่างสมาชิก จึงช่วยให้เกิดการพัฒนาในทิศทางที่ถูกต้อง โดยอยู่ภายใต้ความช่วยเหลือและสนับสนุนของสหพันธ์สลากกินแบ่งโลก นอกจากนี้ผู้แทนประจำภูมิภาคทั้ง 5 คน ยังอยู่ในคณะกรรมการบริหารของสหพันธ์สลากกินแบ่งโลกร่วมกับกรรมการจาก องค์การสลาก กรรมการ 1 คน และกรรมการอีก 7 คน ซึ่งอยู่ในวาระคราวละ 2 ปี ประเทศนี้เป็นที่ตั้งของสำนักงานเลขาธิการ AILE และ INTERTOTO ตามลำดับและถือได้ว่าเป็นตัวแทนของทวีปอเมริกา และทวีปยุโรปซึ่งเป็นผู้นำทางด้านนี้ ขณะเดียวกันภาษาที่ใช้เป็นทางการของการประชุมมี 5 ภาษา คือ อังกฤษ ฝรั่งเศส สเปน และเยอรมัน ทั้งนี้เพื่อให้ครอบคลุมถึงภาษาต่าง ๆ ที่ใช้ในบรรดาสมาชิกของสหพันธ์สลากกินแบ่งโลกได้อย่างทั่วถึง

การรวมสหพันธ์ใหญ่ทั้ง 2 สหพันธ์เข้าด้วยกันมิใช่เรื่องง่ายนัก เพราะต้องคำนึงถึงปัจจัยหลายประการ อาทิ รูปแบบ ระเบียบ สมาชิก สถานที่ตั้ง คณะกรรมการบริหาร สินทรัพย์ ฯลฯ แต่ก็มิใช่สิ่งที่ยากเกินความตั้งใจและความสามารถหากมีการวางแผนที่ดี มีการเตรียมการอย่างรอบคอบ ซึ่งคณะกรรมการบริหารของทั้ง 2 สหพันธ์ (AILE และ INTERTOTO) ได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถ
โดยจากแนวความคิดที่เริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2536 กำลังจะบรรลุเป้าหมายในปี พ.ศ. 2543 ซึ่งจะมีการตั้งคณะกรรมการบริหารสหพันธ์สลากกินแบ่งโลกครั้งแรก ในการประชุมใหญ่ที่เมืองกลาสโกว์ แคว้นสก็อตแลนด์ ประเทศสหราชอาณาจักร ในเดือนมิถุนายน สลากกินแบ่งพื้นฐานที่นิยมเล่นกันในบรรดาสมาชิกของสหพันธ์ฯ และประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกแบ่งได้เป็น 5 ประเภท ได้แก่ สลากแบบธรรมดา สลากล็อตโต สลากแบบขูด สลากตัวเลข สลากโตโต้ สรุปได้ดังนี้
1. สลากแบบธรรมดา (Conventional Lottery) สลากกินแบ่งส่วนมากมีพื้นฐานมาจากการเลือกซื้อหมายเลขก่อนที่จะมีการออก รางวัลโดยมีตั้งแต่รางวัลใหญ่จนถึงรางวัลย่อยและรางวัลข้างเคียง สลากชนิดนี้จัดว่าเป็นประเภท Passive คือ ผู้เล่นไม่สามารถเลือกหมายเลขที่ต้องการจะซื้อได้จำนวนมาก (เนื่องจากหมายเลขมีจำนวนจำกัดตามจำนวนสลากที่พิมพ์ออกจำหน่ายเท่านั้น) นิยมเล่นในประเทศ สเปน สหพันธสาธารณรัฐเยอรมันนี ญี่ปุ่น และไทย รูปแบบของสลากประเภทนี้มีหลายลักษณะ บางครั้งสลาก 1 ชุด จะมีการออกรางวัลเป็นงวด ๆ ซึ่งใช้ระยะเวลาถึง 6 เดือน เช่น ในประเทศเนเธอร์แลนด์ และประเทศสหพันธสาธารณรัฐเยอรมันนี

2. สลากล็อตโต (Lotto) สลากชนิดนี้ถือว่าเป็นเกม "Active" ผู้เล่นสามารถเลือกซื้อหมายเลขใดก็ได้ มากเท่าที่ตนต้องการ เช่น Lotto แบบ 6/49 หมายความว่าผู้เล่นเลือกได้ 6 หมายเลข จากเลขชุดหนึ่งมีจำนวน 49 หมายเลข เช่น ผู้เล่นเลือก 2, 9, 13, 27, 31, 49 เป็นต้น ส่วนผลการออกรางวัลอาจจะเป็น 2, 10, 13, 24, 31, 36 นั่นหมายถึงผู้เล่นถูก 3 หมายเลข คือ 2, 13, 31 รางวัลจะมากขึ้นถ้าถูกหมายเลขมากขึ้น หากถูกทั้ง 6 หมายเลขถือว่าเงินรางวัล "แจ็คพ็อท" แตก เงินรางวัลของสลาก Lotto มีลักษณะคล้ายกับการแข่งม้า คือ เงินรางวัลมีสัดส่วนเป็นไปตามยอดขายของสลากแต่ละงวด หากงวดใดไม่มีผู้ถูกรางวัลแจ็คพ็อท เงินรางวัลจะสมทบไปในงวดถัดไป ซึ่งทำให้ยอดเงินรางวัลแจ็กพ็อทสูงขึ้น เป็นกลยุทธ์ในการดึงดูดความสนใจของลูกค้าได้มาก

3. สลากแบบรู้ผลทันที (Instant Lottery) ที่เรียกเช่นนี้ เพราะผู้เล่นจะทราบผลทันทีว่าถูกรางวัลหรือไม่ รูปแบบสลาก Instant นี้อาจกล่าวได้ว่า มีขึ้นครั้งแรกที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งในครั้งนั้นมีลักษณะเป็นสลากถูกพับหลายครั้งเพื่อปกปิดรางวัลภายใน เนื่องจากได้มีการกำหนดรางวัลไว้ล่วงหน้าแล้ว สลาก Instant ในรูปแบบปัจจุบันได้รับการพัฒนาจากบริษัท Scientific Games Development Corporation of Atlanta มลรัฐจอร์เจีย สหรัฐอเมริกา ผู้เล่นจะรู้ผลทันทีว่า "ได้ หรือ สูญ" เพราะหมายเลขที่ได้รับรางวัลจะถูกพิมพ์ลงในตัวสลากไว้แล้ว และฉาบด้วยฟิล์มทึบแสงกันการมองเห็นจากภายนอก ผู้เล่นเพียงแต่ใช้ขอบเหรียญขูดสลากเท่านั้นก็จะพบทันทีว่าตนได้รับรางวัลหรือไม่ สลาก Instant แบบขูด ได้รับความนิยมมากในสหรัฐอเมริกา และได้เผยแพร่ไปยังประเทศต่างๆ ทั่วโลก สำหรับประเทศไทยเคยออกสลากแบบขูดนี้เช่นกันในปี พ.ศ. 2524 ซึ่งดำเนินการโดยโรงพยาบาลภูมิพล เพื่อหาเงินรายได้สร้างตึกคุ้มเกล้า

4. สลากตัวเลข (The Number Game) สลากประเภทนี้เริ่มเล่นครั้งแรกในสหรัฐอเมริกา และแคนาดาในมลรัฐคิวเบค (Quebec) ต่อมาได้แพร่หลายไปในหลายประเทศ มีทั้งสลากประเภทเลือก 3 ตัวเลข และสลากประเภทเลือก 4 ตัวเลข วิธีการเล่นสลาก 4 ตัวเลข คือ ผู้เล่นเลือกเลขใดก็ได้ตั้งแต่ 0000-9999 จากนั้นเลือกรูปแบบที่จะเล่น เช่น แบบถูกต้องทั้งตัวเลขและตำแหน่ง (Straight) แบบถูกต้องเฉพาะตัวเลขแต่ตำแหน่งสลับกัน (BOX) แบบถูกสองคู่หน้า (Front Pair) แบบถูกสองคู่หลัง (Back Pair) เป็นต้น ต่อมาเลือกวันที่จะเล่นจำนวนเงินแล้วกรอกข้อมูลต่าง ๆ เหล่านี้ลงในแบบฟอร์ม (Betting Slip) จากนั้นรอฟังผลการออกรางวัล ซึ่งแต่ละองค์การกำหนด วันออกสลากต่างกัน เช่น อาจจะออกรางวัลทุกวันหรือออกรางวัลทุกวันเสาร์ เป็นต้น กฎเกณฑ์ ข้อบังคับของผู้ที่มีสิทธิเล่นแตกต่างกันไป เช่น มลรัฐ Pennsylvania State Lottery ผู้เล่นจะต้องมีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป

5. สลากกีฬา (Toto) รูปแบบของสลากกีฬาหรือสลาก Toto มีลักษณะเป็นการทายผลการแข่งขันกีฬา ซึ่งประเทศในแถบยุโรปและอเมริกาใต้นิยมเล่นกันมาก โดยการแทงผลการแข่งขันฟุตบอล ผู้เล่นต้องใช้ความรู้ความสามารถและติดตามข่าวสารข้อมูล บทวิจารณ์จากผลการแข่งขันฟุตบอลคู่สำคัญ ๆ ที่ผ่านมาประกอบกับการทำนายผลการแข่งขันในหนังสือพิมพ์ เช่น ในประเทศฮังการี ออกสลาก Toto โดยกำหนดให้แทงผลการแข่งขันฟุตบอลคู่สำคัญครั้งละ 14 คู่ เป็นการแข่งขันทั้งในประเทศและนอกประเทศ โดยกำหนดเครื่องหมายว่า "1" ทายว่าทีมเจ้าบ้านชนะ "x" ทายว่าเสมอกัน "2" ทายว่าทีมเยือนเป็นผู้ชนะ หากทายถูกทั้ง 14 คู่ จะได้รับรางวัลใหญ่สุด รางวัลต่ำสุด เป็นการทายถูก 7 คู่ สำหรับข้อมูลว่าคู่ใด ใครเป็นทีมเจ้าบ้าน ใครเป็นทีมเยือน จะมีข้อมูลให้ในร้านขายสลากกินแบ่งทั่วไป หรือติดตามจากหนังสือพิมพ์ก็ได้

สำหรับประเทศไทย ปัจจุบัน(พ.ศ.2542) สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล มีการออกสลากแบบธรรมดา (Conventional Lottery) เพียงประเภทเดียว โดยจากการสำรวจของนิตยสาร La Fleurs Lottery World ตีพิมพ์เมื่อเมษายน 2541 ได้มีความลงบทความเรื่องการจำหน่ายสลากกินแบ่งทั่วโลก โดยจากการสำรวจในปีพ.ศ. 2540 สลากแบบธรรมดา มีประชาชนนิยมเล่นเป็นอันดับ 3 ที่ร้อยละ 14.0 รองจากสลากล็อตโต ซึ่งได้รับความนิยมสูงสุดที่ร้อยละ 40.1 และสลากแบบขูดเป็นอันดับรองลงมาที่ร้อยละ 23.3 และสลากแบบธรรมดานี้ นิยมเล่นกันในประเทศสเปนมากที่สุดในโลก ตามมาด้วย ญี่ปุ่น สหพันธสาธารณรัฐเยอรมันนี เนเธอร์แลนด์ เปอร์โตริโก เม็กซิโก กรีก และไทย อยู่ในอันดับที่ 8 ของโลก สลากแบบธรรมดาจึงถือได้ว่า มีความสำคัญในอุตสาหกรรมสลากกินแบ่งโลกเช่นกัน และสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ซึ่งยึดมั่นการออกสลากแบบธรรมดามาแต่เดิมได้พยายามนำองค์การให้สู่ระดับความ เป็นสากลมาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2503 โดยในขณะนั้นเป็นสมาชิกของสหพันธ์สลากกินแบ่งโลก(World Lottery Association) ปีพ.ศ.2543 นี้ด้วยเช่นกัน จึงทำให้ได้รับทราบข้อมูลข่าวสารความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ตลอดจนความร่วมมือในด้านต่างๆ จากสมาชิกของสหพันธ์ฯ มาโดยตลอด สิ่งสำคัญ คือ มิตรภาพระหว่างสมาชิกซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้มีความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และยังประโยชน์ให้องค์การทั้งทางตรงและทางอ้อมในอนาคตได้เป็นอย่างดี
จากหนังสือ "ครบรอบ 60 ปี สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล" (พ.ศ. 2542)